Wij kunnen de bijen helpen! Doe je mee?

Wij kunnen de bijen helpen! Doe je mee?

Je hebt het vast al eerder gehoord. Het gaat slecht met de bij. Al meer dan 40% van de bijensoorten wordt op dit moment met uitsterven bedreigd. Dit is zorgwekkend, want de bijen vormen een onmisbare schakel in de natuur en in onze voedselproductie. Bijen zijn namelijk verantwoordelijk voor bijna 90% van de bloeiende plantensoorten en voor meer dan 75% van onze belangrijkste, en ook hele lekkere, gewassen: chocolade, heel veel fruit soorten en bijvoorbeeld noten. Gelukkig kunnen wij zelf de bij een handje helpen! Door van jouw (gevel)tuin, balkon of groenstrook in de buurt een klein bijenparadijsje te maken.

Soorten bijen
Eerst een kleine introductie over de soorten bijen in Nederland. Wij hebben namelijk wel 358 soorten bijen in Nederland. De honingbij is er daar slechts één van, verder zijn er wilde bijen (hommels zijn ook wilde bijen). Honingbijen leven in bijenkorven of bijenkasten en komen voor in volken. De meeste wilde bijen leven solitair, nestelen in de grond of in holle stengels.

Afwezigheid van voedsel
Doordat wij Nederland steeds voller aan het bouwen zijn, tuinen vol met tegels hebben en van onze landbouw een monocultuur hebben gemaakt, is er steeds minder ruimte voor bloeiende planten. Terwijl de bijen juist die bloeiende planten nodig hebben voor het verzamelen van hun voedsel. Wij hebben van het stedelijk gebied maar ook het platteland een soort woestijn gemaakt voor de bij.

Een stenen woestijn voor bijen

Voedsel concurrentie
Imkers kunnen de bijenkasten en -korven verplaatsen naar gebieden waar er veel planten in bloei staan en er dus veel voedsel aanwezig is. Daarnaast kunnen honingbijen ook met elkaar communiceren over waar het voedsel te vinden is. Dus ondanks de beperkte hoeveelheid voedsel hebben honingbijen het dus relatief makkelijk als het gaat om voedsel verzamelen. Wilde bijen hebben het een stuk moeilijker. Wilde bijen blijven namelijk vaak in een straal van een paar honderd meter van hun nest, en moeten in dat gebied dus voldoende voedsel kunnen vinden. Wat niet overal mogelijk is. En daar waar wel voldoende voedsel te vinden is, worden door imkers bijenkasten  en -korven geplaatst, met als resultaat dat er weer minder voedsel overblijft voor de wilde bijen.

De bij helpen met drachtplanten
Wij kunnen de bijen helpen door meer ruimte te geven aan drachtplanten. Drachtplanten zijn planten die via nectar en stuifmeel voedsel leveren aan insecten zoals de bij. Het is helaas niet zo dat alle bloeiende planten een goede voedselbron zijn voor de bij. Het zijn vooral de bloeiende planten die veel nectar en stuifmeel bevatten!
Daarnaast is het belangrijk dat je kiest voor drachtplanten die op verschillende momenten in het jaar bloeien, zodat de bijen het hele bijen seizoen (van maart tot en met september) voedsel kunnen vinden!  Dit betekent dus een bloeispreiding van het vroege voorjaar tot het late najaar. Hiervoor is een grote variatie aan planten nodig.

Vroege voorjaar
In het vroege voorjaar kunnen we de bij helpen met voorjaarsbollen: blauwe druifjes, krokusjes. Zie ook mijn blog ‘Bloembollen voor de vlinders en bijen’.

Zomer
In de zomer bloeit er een heleboel:

Einde zomer

(On)kruid voor de bij
Door het hele jaar heen groeien en bloeien er ook planten die vaak als onkruid worden gezien maar wel van grote waarde kunnen zijn voor de bij. Zelf zie ik deze planten dan ook niet als onkruid, en vind zelfs stiekem best wel mooi!

Bijenhotel of rommelige hoekjes
Wilde bijen nestelen in de grond, rommelige hoekjes of in holle stengels. De plekken waar wilde bijen kunnen nestelen komen steeds minder voor. Maar door een rommelig hoekje in de tuin, door bloemenstengels niet meteen te verwijderen als de plant is uitgebloeid of door een bijenhotel op te hangen (kan ook op het balkon) kunnen de we de wilde bij toch aan een nestelplekje helpen!  Voor de bijen die in de grond nestelen zijn zonnige, niet vol begroeide plekjes favoriet.

 

Gif mijden
Zowel voor honingbijen als voor wilde bijen maar ook voor andere dieren is gif schadelijk en past dus niet in het plaatje van een tuin als bijenparadijs. Zoek i.p.v. gif eens naar natuurlijke manieren van bestrijden. Heb je bijvoorbeeld last van luizen? Lok dan het lieveheersbeestje, deze is dol op luizen!

Planten uit het tuincentrum
In 2014 publiceerde Greenpeace een alarmerend rapport. Hierin werd aangegeven dat veel van de planten en bloembollen die in tuincentra te koop zijn zeer giftig zijn voor bijen. De planten zitten vaak vol met bestrijdingsmiddelen die (zeer) schadelijk zijn voor bijen. Greenpeace heeft 69 monsters van sierplanten laten testen op zo’n 400 soorten bestrijdingsmiddelen. Het resultaat, slechts één monster bevatte géén giftige stoffen. Dat het zo erg was had ik niet verwacht…

Na de publicatie van het alarmerende rapport van Greenpeace lijkt er actie ondernomen. Het aantal middelen waar Greenpeace actie over voerde lijkt gedaald maar tegelijkertijd zijn andere giftige stoffen weer toegenomen. We zijn er dus nog niet. De resultaten van het vervolg onderzoek zijn nog altijd verontrustend. In mei 2017 sprak Groenlicht (televisie programma van NPO) hierover met Greenpeace en de Tuinbranche.

Soms verkopen winkels bloemenmengsels voor bijen, maar zonder het biologisch keurmerk. Hierbij vraag ik mij dan af of dit wel echt geschikt is voor bijen…

Planten zonder gif?
Wil je er zeker van zijn dat jij een plant koopt die de bijen echt helpt, en dus niet onder gedompeld is in het gif? Dan moet je voor onbespoten planten gaan. Hier heb ik een overzichtje van telers die geen chemische middelen gebruiken voor het kweken van de planten, bollen en zaden:

Weet jij nog een andere aanbieder van biologische planten? Ik hoor het graag, samen kunnen we dit lijstje completer maken!

Gemeente vragen om minder vaak te maaien
Steeds meer gemeenten worden zich bewust van het feit dat veelvuldig maaien niet goed is voor de bij. Daarom maaien ze sommige stukken groen slechts 1 of 2x per jaar, i.p.v. iedere week in de zomer. Dit is fantastisch voor de bij en andere dieren!
Maait jouw gemeente nog wel te vaak? Laat hen weten wat hier de nadelen van zijn, misschien dat zij hun maaibeleid dan gaan aanpassen!

 

Binnenkort komt er een blog over hoe we de bij in de keuken kunnen helpen!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *